Yashlar semige

 

  Jimi hemdu-sanalar we pütün medhiyiler, musulmanlarni erkinlik we izzet-hörmetke sazawer qilish yolida jihad qiliwatqan mujahidlargha, dini üchün ana yurtidin qoghlinip, imani üchün jahiliyet qaynimidin ayrilip  islamning ghurbet dewride yashawatqan muhajirlargha, heqiqetni yetküzüsh yolida barliqini pida qiliwatqan japakesh dewetchilerge ghelibe-nusret, sewr we muweppiqiyet ata qiliwatqan bir Allah gha xastur. Pütün ehli jahan üchün peqet rehmet qilipla ewetilgen, musulmanlarni qarangghu zulmettin heqiqiy islam nurigha hidayet qilghan, insanlarning eng sherepliki bolghan Muhemmed eleyhissalamgha we uning ailisige, shundaqla sahabe kiramlargha Allah ning rehmiti we salamliri bolsun.

 

  Yashlar! Dunyada her qandaq janliq we yaki jansiz  sheyilerning méwe béridighan , bashqilargha nep yetküzidighan waqiti bolsa  yashliq dewridur , shundaqla  eqil igiliri bolghan insanlarning dawamliq arzu qilidighan dewrimu yashliqtin ibaret bibaha göherdur. yashliq insanning eqil- parasette wayigha yetken, jismi küchge tolghan, her jehettin yitilgen yüksek bir dewridur. Bu dewr insan hayatida bir qétimla kélidu, qayta tekrarlanmaydu. İnsanning yetmish yilliq hayati, yaki seksen yilliq hayatida bir qétimla kélidighan bu pursetni qoldin ketküzüp qoymay buningdin melum miqdarni, melum nishan yaki melum arzu -ghayilerning emelge éshishigha ishlitish we xizmet qildurush bek muhim mesillerning biri . insanlar tarixidin buyan , meyli Allah teripidin ewetilgen peyghemberler bolsun , yaki tarix sehipilirige yézilghan meshhur shexisler bolsun , bularning qazan'ghan netijisi  we yaki qaldurup qoyghan eser we ish izliri yashlar arqiliq wujudqa chiqqan . shuning üchün yashlargha alahide qarash , köngül bülüsh , ulardin alahide paydilnish kérek . bolupmu ularning pikir sewiyesini ashurush , ümit qilghan nishan we ghayilerge xizmet qildurush intayin muhm . bu miningla chüshenchem we köz qarishim bolmastin , belki  pütün insanlarning - meyli musulman bolsun , we yaki gheyri musulman bolsun - birdek chüshenjisi we köz qarishidur  . bu yerdiki muhim nuqta , biz musulmanlar bu mesilige shundaq ! bu muhim mesile depla ötüp ketmestin , belki biz musulman bolush süpitimiz bilen bu mesilige Allah we Allah ning resuli Muhemmed eleyhissalam qandaq köngül bülgen bolsa shundaq  köngül bülishimiz , ölgendin kéyin bu yashliq dewridin hésab bérimiz , Allah ning aldigha barghanda jawabkar bolimiz , dégen his- tuyghu bilen bu yashliqtin bashqilarnimu menpeetdar qilishimiz , ölgendin kéyinmu bizge sawabi yitip turidighan ish- izlarni qaldurushimiz kérek . shundaq bolghanda biz bu yashliqni Allah we Allah ning resuli buyrighan yol - yuruq we körsetmiler boyiche yashighan bolimiz. mana mushundaq bolghanda biz musulman dep dewa qiliwatqan shuarimizning mexsitini yerde qoymighan bolimiz .  

 

Yashliqning Muhimliqi 

 

Yashliqning muhimliqni Allah we Allah ning resuli Muhemmed eleyhissalam bir nechche ayet we hedislerde tilgha élip ötken. Allah quran kerimde bir qisim yashlarni süpetlep mundaq dégen :(ke hf) (13) : (shek shübhisizki ular rebbige iman keltürgen , biz ulargha hidayetni ziyade qilghan yash yigitlerdur). ( fitye) digen söz yash yigit digen bolidu , bu yerdiki  yash yigitlerdin mexset  Allah we Allah ning resuligha iman keltürgen , heqiqette ching turghan bir goruh yashlardur.

Bu yashlar es'habulkehfining , yeni imanini saqlap qélish üchün öngkürge bikiniwalghan , öz eqidiside mustehkem turghan , imani üchün öz diyaridin hijret qilghan , öz millitini tashlap , ailisdin ayrilip , dunyaning lezzetlirdin waz kéchip , qap-qarangghu öngkürlerde panahlan'ghan yashlardur. mana bu yashlar heqiqi imanning temi- lezzitini tétighan yashlardur. shuning üchün bu yashlarni Allah quranda alahide tilgha  élip ötken.  prinsipta ching turush , batilgha bash egmeslik peqet yashlar wujudida orunlashqan bir ésil xislettur .Allah yene bir ayette mundaq digen : (rum:54)  ( Allah silerni ajizliqtin yaratti (yeni bir tamche menidin ) , andin ajizliqtin ( yeni ösmürlük dewridin ) küchlük qildi , ( yeni yash-qurami we her jehettin yitishken bir yigit qildi ) , undin kéyin küchlükliktin ajiz qildi (yeni qériliq dewri) we yashandurdi , Allah nimini xalisa shuni yaritidu , Allah her sheyini bilgüchi we her sheyini yaritishqa , ajiz  we  küchlük qilishqa qadirdur ). Allah insanni esli ajiz bir maddidin yaratqan , u bolsimu tupraq we lay , undin kéyin er ayalning bir tamche süyidin terkip tapqan qolidin héch ish kelmeydighan ajiz bir tamche menidin mushundaq chirayliq körkem eng süpetlik we eng yéqimliq bir insanning dunyagha kélish qanuniytini bikitken . insan tughulghandin kéyinmu taki baligh bolup yashliq baharigha yetkichilik yene anisning quchighida ajiz halette yashaydu , andin hazir hés qilammaydighan nurghun japa musheqqtlik zamandin kéyin küchke tolghan yashliq dewrige yitidu , andin yene qériliq yitip ajizlishishqa bashlaydu –de , axiri wapat bolidu . Muhemmed eleyhissalammu yashliqning muhimliqni tilgha élip mundaq dégen :qiyamet küni insan'gha höküm chiqirishtin ilgiri töt türlük ishtin soal sorilidu :

 

1-Yashliq baharini néme bilen ötküzdi?

2-Hayatini néme bilen axirlashturdi ?

3-Mal dunyasini nedin toplidi? toplighan mal dunyasini némige ishletti?

4-Ögen'gen ilmini némige ishletti?

 

  Bu hediste insandin qiyamet küni tünji sorilidighan soal yashliq baharini néme bilen ötküzgenliki toghrisida ikenliki zikri qilin'ghan. İnsanning yashliq bahari islah qilinsa qalghan üch mesile özligidin hel bolup kétidu. Yashliq bahari islah qilin'ghan kishi hayatini yaxshi ishlar bilen axirlashturushqa yashliqida ul salidu . mal dunyani qeyerdin toplashni, shu toplighan mélini qeyerge serip qilishni , zakat sediqilerni waxtida birishni we yaxshi ishlarni qilishni hem bilidu . shuning üchün insanning  asasliq islah qilnishi yashliqtin bashlinidu . yene bir hedis sheripte resulimiz Muhemmed eleyhissalam mundaq deydu : Besh ish kélip pushayman yigüche besh ishni ghenimet bilgin: 1- ölüshtin ilgiri hayatingni ghenimet bilgin , 2- meshghul bolushtin ilgiri bikar waqtingni ghenimet bilgin , 3- péqir bolushtin ilgiri bayliqingni ghenimet bilgin , 4- qérip yashinip qélishtin ilgiri yashliqingni ghenimet bilgin ,5- kisel bolushtin ilgiri salametlikingni ghenimet bilgin) , dégen. bu hedis sheripte resulimiz Muhemmed eleyhissalam insanning yashliq baharining muhimliqini tilgha élipla qalmastin , belki umumyüzlük paydilan'ghudek yerla bolsa paydilnishni , waqitni bkar ötküzmeslikni , Allah bergen mal dunyani yaxshi orunlargha serip qilishni , salametlikni yaxshi asrash we shundaqla yaxshi emel ibadetler bilen meshghul bolushqa oxshash bir nechche xil mesillerni otturigha qoyghan. biz nöwette zikir qilghan bu ikki hedis sherip bolsa insaniyetning  umumi hayatigha alaqidarliq muhim mesillerni öz ichige alidu . Allah bilen bendiler arisida elchilikke tallan'ghan peyghemberlermu umumyüzlik qiran , her jehettin saghlam yashlardin idi . shundaqla bu peyghemberlerge egeshküchilermu shu yashlardin ibaret idi . peyghemberlermu , hayatida netije qazan'ghan dewetchilermu yashlargha alahide köngül bülgen . hettaki jennetke kirgenlermu  yash halitige qaytip yashinip qalmastin shu halette yashaydu .peyghembirimiz Muhemmed eleyhissalam ikki newrisi hesen we hüseynni(bular jennet yashlirining xojisi ) , dégen.

Yashliq dewri

 

  Yashliq dewri bolsa tépilmaydighan bir purset . yashliq eqil we idrak , yashliq küch we quwwet , yashliq qehirmanliq we pidakarliq , yashliq ghaye we arzu , yashliq pikir we dewet , yashliq birlik we heriket , yashliq eqide we ibadet, yashliq exlaq we pezilet , yashliq jihad we istiqlal . yashliq bir milletning , bir ummetning asasliq küchi , bir ummetning erkin yashash we bashqilarning qol astida qélish-qalmasliqi shu yashlargha baghliq . musulman yashliri bolsa islam ummitining asasliq tüwriki . yashlar islah qilinsa ummitimiz erkinlik we izzet hörmetke sazawer bolghisi . eger yashlar buzulsa ummitimizning ayagh asti bolishi köz aldimizdila turuptu. Bizning ümidimiz awwal Allah andin kéyin batur , pidakar islam yashlirida . yashliq bolsa bibaha göher , bibaha göherni yarimas nersilerge aylandurwétish axmiqaniliq . shuning üchün yashlar semige shuni sunmaqchimizki , kélechektiki uzun sepiringiz üchün  yashliqingizda ozuq teyyarliwéling .